Arquivo por etiquetas: Lugo

Cartas e Documentos. Carta a Castelao, 26 de marzo de 1936.

En consonancia co documento que publicamos o día 29 de marzo no que o Grupo Galeguista de Lugo explicaba a súa posición ante as eleccións de Febreiro de 1936 (podédelo consultar pinchando aquí ), mostrámosvos hoxe o borrador da carta que Xosé Ramón e Fernández-Oxea lle envía a Afonso Daniel R. Castelao sobre a situación  no Comité lugués da Fronte Popular.

Agradecémoslle de novo ao Arquivo Ben-Cho-Shey da Deputación Provincial de Ourense a súa indispensable colaboración e boa disposición para a cesión do conxunto documental que vos estamos a amosar neste blog e na exposición.

24 de marzo, 1936. Carta a Castelao, parte 1

24 de marzo, 1936. Carta a Castelao, parte 1

24 de marzo, 1936. Carta a Castelao, parte 2

24 de marzo, 1936. Carta a Castelao, parte 2

_______________________________________________________________________________________________________

Transcrición:

“Lugo 21 de marzal de 1936.

Sr. D. Alfonso R. Castelao.

                             Querido irmán: Pra que te dés conta do noxenta que é a política n-iste Lugo, pra que te decates de como se complen os pactos do Frente Popular e de como se practica a repubricanización da nosa terra, pra que logo non lle carguedes  ó Grupo de Lugo culpas que non ten, nin nos tachedes de suspicaces, vouche dar conta ds cousas que sucederon despois da xuntanza do Consello en Santiago.

                                Ós poucos días de voltar de Compostela recibira o Grupo unha invitación de Unión Republicana, fíxate ben, de Unión Republicana pra que acudísemos a constitución do Comité do Frente Popular. O noso Grupo, que non desexaba outra cousa, foi alí pra cumprir o que se había mandado.  A primeira xuntanza acudiron representantes de U.R., de I.R. dos sociaslitas e nosos. Todos, menos os  de I.R. levaban poderes pra actuar; os de I.R. deron en poñer dificultades i en obrar con unha cazurrería de cacique aldeán que a todos lles acaiu mal. Pra segunda xuntanza, que se celebrou xustamente o sábado pasado día 14, xa eran outros os delegados de I.R. pero tampouco eran os definitivos. Acordouse ir ver ó Gobernador pra facerlle presente que o Frente ficaba constituido e que de alí en diante se nos tivese en conta pras renovaciós de xestoras que se levasen a cabo ao igual que se viña facendo nas outras provincias. O Gobernador dixo que lle parecía moi ben, i-en efecto, o domingo seguinte constituíase a xestora de Monforte, onde nós temos Grupo, sin que o Comité do Frente se enteirase de ren.

                                  Despois de Monforte foi Láncara, e Rábade, e Sárria e non sei cantos mais todos nomeados a espaldas do Comité. Cando eu protestei dixéronme que o Gobernador cumpría ordes de que lle daban de Madrid. Claro que se daba a pequena casualidade de que por ises días xa estaba en Madrid o Sr. Díaz Villamil.

                                       En esta situación noxenta e desagradable chegamos a onte; tratouse das elecciós municipaes. A candidatura de maiorías leva 13 nomes; os socialistas non pediron máis que dez postos deixando tres pra que os repartísemos entre os outros tres partidos. O representante de U.R.  fixo outra proposición altruista e desinteresada: 6 postos pra os socialistas, 3 pra U.R., 3 pra I.R. e un pra nós. Como non houbo xeito de se entender, deixámola co as espadas en outo pra o luns.

                             Pero veleiquí que hoxe entérome de que se nomeou a xestora da Diputación pol-o mesmo xeito democrático que se viña facendo cos concellos e sin darlle tampouco representación ós galeguistas. E agora eu pregúntovos. ¡é que coidades que sigue sendo nosa a culpa de que Lugo non se vexa libre de caciques e de que se reduza todo a un troque de un Pepe por outro Pepe? ¿É que se pode seguir dinamente n-un Comité do que non fai caso o Gobernedor namentras o que dirixe todo iste tinglado sigue sendo o Sr. Villamil?

                                Eu confésovos que nunca tiven vocación política nin teño ambiciós en ise orde, e que todo isto magóame moito. Si vos coidades que apesares de todas estas porcalladas, e de todos istes desprecios eu debo continuar no Comité, fareino como un grande sagrifizo da miña dinidade e doéndome moito, tanto máis, canto que coido que iste meu sagrifizo será inútil e que os galeguistas non adiantaremos ren porque ista xente ten alma de cacique rural de terceira clase e son incapaces de correxirse. Van ó seu, e como o meu non é iso, e como eu coido que isto non é repubricanizar a Galicia, nin obrar de xeito democrático, nin ter lealtade cos aliados, nin xiquera ter vergoña; por eso vos agradecería que me librásedes do tormento que pra min supón o ter que aturar e tratar a xente de ista calaña.

                           Vos xuzgades a Lugo pol-o que ocurre en Pontevedra e non hai comparanza posible. Ahí dirixe a I.R. un home como  Tafall   que ten un senso moderno da política i é leal convosco; eiquí temos un cazurro como Villamil cheo de ambiciós personaes e a quen lle ten sin coidado a renovación dos métodos vellos. O panorama político de Lugo non variou máis que nas persoas que rixen a cousa púbrica; os métodos son os mesmos ou quizabes peores, i esto é o que non se pode aturar.

                            Agora vos decidiredes.

                            Unha aperta cordial do teu decote irmán:

                                                                                                    Xosé Ramón

                            Esquecíame decirche que na nova xestora non somentes non se nos deu un posto ós galeguistas, senón que en troques déronllo a un centrista. De donde resulta que o F.P. siguen sendo eiquí o mesmo que foi as elecciós pra diputados, e que os de centro son máis da casa que nós”.

Non esquezades saciar a vosa curiosidade sobre este e outros proxectos visitando a web do Museo Provincial de Lugo.

Cartas e documentos. Carta do Comité Executivo do Partido Galeguista, xuño 1935

Se a semana pasada viamos unha declaración pública  da posición política do Grupo Galeguista de Lugo ante as eleccións de febreiro do 1936, hoxe vamos ver un documento interno entre o Comité Executivo do Partido Galeguista na voz de Víctor Casas e o Conselleiro Propietario do Grupo Galeguista de Lugo, Xosé Ramón e Fernández-Oxea. Unha carta común no traballo diario do Partido, o que hoxe sería un mail.

Agradecémoslle ao Arquivo Ben-Cho-Shey da Deputación Provincial de Ourense a cesión deste conxunto documental grazas ao que podemos coñecer un pouco máis o día a día  destas importantes persoas do noso pasado recente.

25 de xuño de 1935, comunicación do Comité Executivo do PG, asina  Víctor Casas, a BCS como Conselleiro do Grupo Galeguista de Lugo

25 de xuño de 1935, comunicación do Comité Executivo do PG, asinada por Víctor Casas, a BCS como Conselleiro do Grupo Galeguista de Lugo.

Non esquezades saciar a vosa curiosidade sobre este e outros proxectos visitando a páxina do Museo Provincial de Lugo.

Cartas e documentos. A posición política do Grupo Galeguista de Lugo en febreiro de 1936

O 14 de febreiro de 1936, ante as inminentes eleccións, o Grupo Galeguista de Lugo edita este panfleto no que explica a súa posición política. Nel viñan a sinatura de Servando Gómez Aller e de Xosé Ramón e Fernández Oxea. Pinchade no propio documento para o ler.

Agradecémoslle ao Arquivo Ben-Cho-Shey da Deputación Provincial de Ourense a cesión do conxunto documental  que ilustra a estancia de Fernández Oxea en Lugo.

Panfleto do Grupo Galeguista de Lugo, 14 febreiro de 1936. (parte 1)

Panfleto do Grupo Galeguista de Lugo, 14 febreiro de 1936. (parte 1)

Panfleto do Grupo Galeguista de Lugo, 14 febreiro de 1936. (parte 2)

Panfleto do Grupo Galeguista de Lugo, 14 febreiro de 1936. (parte 2)

 

Non esquezades saciar a vosa curiosidade sobre este e outros proxectos visitando a páxina do Museo Provincial de Lugo.

Carta de Servando Gómez-Aller. O día de Galiza de 1935

Baixo o título Cartas e documentos do arquivo Ben-Cho-Shey, ensinarémosvos parte da documentación que empregamos. Esta sección sairá os venres, até o 18 de maio. Dende aqui agradecémoslle de novo ao Arquivo Ben-Cho-Shey e a Deputación Provincial de Ourense a colaboración e cesión dos documentos que forman a exposición.

Como primeira entrega, temos unha carta de Servando Gómez-Aller de la Vallina, secretario do Grupo Galeguista de Lugo, datada o 19 de xullo de 1935. Nela coméntalle a Xosé Ramón e Fernández-Oxea o estado dos preparativos para as celebracións do día de Galiza de 1935. Na altura, Ben-Cho-Shey xa era o presidente do Grupo Galeguista de Lugo, pero nese xusto momento atopábase de vacacións no domicilio familiar, en  Ourense. Na carta vemos como lle agradece o envío dun  artigo de Otero Pedrayo para incluir no folleto dos actos e detállalle o estado das xestións organizativas do evento. No programa  inclúese un concerto da Banda Municipal de Lugo dende o templete da Praza da República (hoxe Praza Maior). Rapsodia Gallega, Negra Sombra e Muiñeira de Juan Montes ou a Alborada e o Himno galego de Pascual Veiga foron parte do repertorio interpretado.

O folleto foi reeditado, en edición facsímile, en xullo de 2010 polo Servizo de Publicacións da Área de Cultura.

Aquí tedes a dixitalización e a transcrición da carta. Ao final da entrada están a capa e a contracapa do folleto. É unha dixitalización da reedición, na exposición hai un orixinal.

Manuscrito da carta de Servando Gómez-Aller

Transcrición:

“19 – 7 · 35.

Don. Xosé Ramón Fernandez Oxea

Ourense

Distinguido amigo e irman: Hai dias percibin a sua (carta) , acompañada do artigo d’Outeiro Pedraio.

O libriño pra o dia d’a Terra xa está n’a imprenta, i-agora estamos reunindo pra tratare d’excursión a Cruña e Santiago.

A radio comprometina pra as tres sesions: as 2 1/2 darei unha leria, as 6 1/2 haberá un recital de poesia acárrego d’unha rapaza i-as 10 1/2 musica galega. Tamen a Banda Municipal dara un concerto de musica galega, o coro Cántigas i-Aturuxos tamen fará algunhas cousas, como prestare os gueiteiros pra as dianas, cantará n’a radio, etc.

Nada máis qu’istas cousiñas deslabazadas pra i-e dar conta d’a marcha d’os festexos, e pra tranquilizal-o, e vexa que traballamos.

Saudos respetuosos a sua dona e unha aperta

(sinatura) S.Gómez Aller”

Capa do programa do día da Galiza, 1935 (reedición)

Capa do programa do día da Galiza  1935 (reedición de 2010).

Contracapa do programa do día da Galiza, 1935

Contracapa do programa do día da Galiza, 1935 (reedición de 2010).

Como xa é habitual, non esquezades saciar a vosa curiosidade sobre esta exposición e outros contidos visitando a páxina do Museo Provincial de Lugo.

O diario. A sublevación de 1936

Un dos documentos orixinais incluído na mostra é o manuscrito do diario de 1936. Xosé Ramón e Fernandez-Oxea comezouno ao día seguinte ao estalido da sublevación militar do 18 de xullo de 1936. Nel, e durante varias semanas, Ben-Cho-Shey escribe o testemuño estarrecedor da represión xenocida e o medo feroz que en Lugo e en Galicia os “nacionales” instauran dende o comezo da guerra. No diario de Lugo debuxa o escenario politico e social do seu presente inmediato cunha claridade única. Deixará de escribilo por obvios motivos de seguridade. No 1939, xa no desterro en Cáceres, recupera o hábito de escribir un diario, rutina que continuará durante os anos corenta.

O diario de Ben-Cho-Shey é a sección que teremos os mércores, até o 16 de maio, no blog da exposición. Nela subiremos fragmentos dos diarios, acompañados dunha imaxe da páxina manuscrita onde se atopa o fragmento. Como o Servizo de Publicacións da Área de Cultura da Deputación de Lugo vai editar o diario do 1936 xunto á folla de 1937, só  publicaremos aquí o comezo e o final do diario, como pequeno adianto do diario completo. A sección continuará con fragmentos dos diarios dos primeiros corenta, igual de interesantes.

Comezamos coa conclusión de Ben-Cho-Shey á exposición de antecedentes  que desencadenaron a sublevación militar de 1936.  Aparecen tamén as anotacións dos días 19 e 20 de xullo de 1936.

Diario manuscrito de Ben-Cho-Shey. Xullo de 1936

Transcrición:

“(…)

Pra min é un exemplo fatal e suicida.

 E como se repite a Historia. Pasaron cen anos e seguimos co mismo réxime de cuarteladas do século XIX. Non variou mais que o nome dos xenerales que se sublevan . É triste que Hespaña non poida pasar sin este sarampelo cuartelero que de vez en cando pon en perigro a paz do país; i é mais triste ainda si se considera que, namentras os exércitos euopeos ben orgaizados, co prestixio de vencedores en grandes guerras ou o de conqueridores de vastos imperios colonaes, namentras digo, istes exércitos son respeitosos co poder civil, e acatan a vontade popular dos seus veciños, e non conciben que un militar poda actuar fora do cuartel ou do campo de batalla, iste noso exército vencido decote dende Rocray pra acá, iste noso exército que desapareceu diante de Napoleón e correu diante de Abd-el-Krim, somentes teña pulos diante do pobo indefenso e se sinta heroico ante os seus irmans inermes. ¡Cativo sino o da nosa Patria! En todo o longo da miña vida ainda non ouvin unha soia vegada falar en nome da Patria ou de patriotismo, como non fose pra esnaquizala ou pra facer falcatruadas. Istes de agora tamén se chaman o exército salvador e tamén comenzan a desbrozar a Hespaña co pretexto de poñela millor, cando o que todos teñen non é mais que un inmoderado afán de mando; Probe Hespaña!

 Día 19

Iste domingo advírtese nerviosidade na xente. Todos quixeran adiviñar o pensamento dos outros e saber o que vai pasar. Moitas cábalas, moitos presaxios e moito abandono por parte das autoridades que nin toman precauciós nin se preocupan do que podía ocurrir. O Goberno Civil está cheo de xente que co pretexto de ofrecerse vai espiar e cheirar o que ocurre. Os alí reunidos están preocupados pero non resolven ren. Confíanse nas boas verbas e nas palabras de honor dos militares. ¡Están apañados! Pero que candidez tan grande teñen todol-os liberales hespañoles; sempre anda a boa fé e creen que os demais son como iles. O malo é que non escarmentan e sempre tropezan na mesma pedra.

Día 20

Pol-a mañá chegan os paisanos armados de Monforte para poñerse o lado do Goberno i evitar a sublevación. De Viveiro, de Ribadeo e de outras partes hai iguales ofrecementos que non se aceptan no Goberno Civil. ¡Que contraste entre o fino instinto do pobo e a cobardía das autoridades! Namentras o pobo corre as armas e procura evitar a catástrofe, o Gobernador confíase na palabra que ainda esta mañá lle diu o coronel. (…)”

Non esquezades saciar a vosa curiosidade visitando a páxina do Museo Provincial de Lugo